मुटुरोगका प्रमुख लक्षणहरु यस प्रकार रहेका छन्

बुधबार, ०३ असोज २०७५

 

मुटुका धेरै रोगहरु हुन्छन् र प्रत्येक रोगका आफ्नै प्रकारका लक्षणहरु पनि हुन्छन् । मुटुका अनगिन्ती लक्षणहरुमध्ये सबैले थाहा पाइराख्नुपर्ने केहि महत्वपुर्ण लक्षणहरुको बारेमा यहा चर्चा गरिएको छ ।

१– छातिको बिच भागमा दुख्ने
मानिस तनाव हुँदा वा शारीरिक परिश्रम गर्दा छातिको बिच भागमा दुखेर आयो भने मुटु दुखेको शंका गर्नुपर्छ । यस्तो मुटुको दुखाई छातिमा ढुंगाले थिचेको जस्तो, डोरीले कसेको जस्तो, मुठीले निचोरेको जस्तो वा आगोले पोलेको जस्तो प्रकृतिको हुन्छ । यो दुखाई बायाँ कुम, पाखुरा, घाटि, चिउडो आदितर्फ सर्न सक्छ । यो दुखाई आराम गरेपछि ठीक भएर रान्छ । मानसिक तनावको अवस्थावा शारीरिक परिश्रम संग प्रत्यक्ष सम्बन्ध भएको यो छातिको पिडालाई एन्जाइना भनिन्छ ।

 

२– खुट्टाहरु सुन्निे
खुट्टाको घुँडादेखि कुर्कच्चासम्म अगाडिपटिबाट रहेको लामो हड्डिमाथि औलाले थिच्दा खोपिल्टा बस्यो भने खुट्टा सुन्निएको रहेछ भनी बुझ्नुपर्छ । खुट्टाहरु सुन्निने लक्षण मुटुको रोग, मिर्गौलाको रोग, थाइरोइड ग्रन्थिको रोग तथा अन्य धेरै अवस्थाहरुमा देखिन सक्छ । मुटु कमजोर भएर राम्रोसंग पम्प गर्न सकेन भने खुट्टा सुन्निने लक्षण देखा पर्छ ।

 

३– घाँटीको रक्तनलि फुल्ने
घाँटीबाहिर दायाँ वा बायाँतर्फ रक्तनली पुलेको छ भने मुटुभित्रको चाप बढ्यो भनेर बुझ्नुपर्छ । मुटु कमजोर भएमा मुटुभित्रको चाप बढ्छ । यस्तो अवस्थामा घाँटीबाहिरका नसाहरु राम्रो संग फुलेका (सुन्निएका) देखिन्छन् । कुनै व्यक्तिमा घाँटिको दायाँ वा बायाँको नसा मुटुको धड्कनसंगै उफ्रिएको देखिन्छ । यो मुटुभित्रका ४ वटा भल्भमध्ये ठुलो धमनीमा रहेको भल्भ कमजोर भई पूरा बन्द नहुने भएको खण््डमा घाँटीको नसा उफ्रने लक्षण देखा पर्छ ।

 

४– ओठ, जिब्रो र औंलाका टुप्प नीलो हुने
स्वस्थ व्यक्तिको सम्पुर्ण शरीर रगतजस्तो रातो हुनुपर्छ । रगतलाई रातो बनाइराख्ने काम अक्सिजनले गर्छ । रगतमा अक्सिजन कम हुनेबित्तिकै त्यो नीलो हुन जान्छ । यदि आंलाका टुप्प, ओठ र जिब्रो नीलो देखियो भने रगतमा अक्सििजनको मात्रा कम भएछ भनि बुझ्नुपर्छ ।

 

५– टाउको दुख्ने, चक्कर लाग्ने
रक्तचाप बढ्यो वा घट्योभने टाउको दुख्ने, चक्कर लाग्ने हुन सक्छ । रक्तचाप बढ्दा धेरैजसो अवस्थामा कुनै पनि लक्षण नदेखिन पनि सक्छ । मुटुको धड्कन धेरै ढिला भयो भने पनि चक्कर लाग्ने हुन्छ । १ मिनेटमा ६० देखी १०० पटक धड्किनुपर्ने मुटु प्रतिमिनेट ४५ पटकभन्दा कम धड्किन पुग्यो भने चक्कर लाग्ने हुन्छ । कतिपय रोगिहरुको मुटुको धड्कन छिटोछिटो चलेको अनुभव गर्दछन् त कतिपयले चल्दा चल्दै ढ्याक्क केहिबेर रोकिएको अनुभव पनि गर्दछन् । यस्तो लक्षण देखा प¥यो भने मुटुकोरोगको शंका गरी तत्काल इसिजी परिक्षण गराउनुपर्छ ।

 

६– कफमा रगत देखापर्ने
खकारसंगै रगत पनि देखा प¥यो भने क्षयरोग वा क्यान्सर भयो होला भन्ने लाग्न सक्छ, तर क्षयरोग र क्यान्सर हुँदा मात्र होइन मुटुरोगमा पनि कफ अर्थात खकारमा रगत देखा पर्न सक्छ । मुटुका कतिपय रोगहरुमा पनि खकारमा रगत देखापर्ने हुन सक्छ । मुटुको भल्भका रोग, मुटु सुन्निने,हार्ट फेल आदि अवस्थामा मुटुले राम्रोसंग पम्प गर्न नसकी फोकसोभित्रका नसाहरुमा रक्तचाप बढ्न गई मसिना नसाहरु फुट्छन् र रक्तस्राव हुन्छ । यो रगत कफ वा थुकमा मिसियर मुखबाट बाहिर आउछ । यदि कफमा रगतदेखा प¥योभने एक्सरे, गरेर हेर्दा टी.बी. वा कयान्सर देखिएन भने मुटुको रोग पो होकि भनि शंका गर्नुपर्छ र मुटुको भिडियो एक्सरे गरेर हेर्नुपर्छ ।


To read in your mobile download our android app from google play store. Click Here To Download App

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

छुटाउनु भयो कि?

मुटुरोगका प्रमुख लक्षणहरु यस प्रकार रहेका छन्

मुटुका धेरै रोगहरु हुन्छन् र प्रत्येक रोगका आफ्नै प्रकारका लक्षणहरु पनि हुन्छन् । मुटुका अनगिन्ती लक्षणहरुमध्ये सबैले थाहा पाइराख्नुपर्ने केहि...

शल्यक्रियाबाट सुत्केरीः पैसा आर्जनको मेलो हो कि आवश्यक्ता ?

नेपाल डेमोग्राफी एण्ड हेल्थ सर्भे २०१६ को सो प्रतिवेदन अनुसार प्रसुति सेवाका लागि व्यथा लागेर सरकारी अस्पतालमा आएका गर्भवतीहरु मध्ये...

कसरी गरिन्छ स्थायी बन्ध्याकरण ? सन्तानका रहर पुगेकाहरुले जान्नैपर्ने कुरा

अहिले पनि परिवार  नियोजनको साधन प्रयोगबारे विभिन्न भ्रम यथावत छन् । अझ स्थायी बन्ध्याकरणले स्वास्थ्यमा ठूलो क्षति पुर्‍याउँछ भन्नेे धारण...

घरमा ‘मनीप्लान्ट’ रोप्दा पैसा आर्जन हुन्छ ?

समाजमा भनाई छ, घरभित्र मनिप्लान्ट लगाइयो भने पैसा कमाई हुन्छ । अर्थात जति-जति मनिप्लान्ट हुर्कन्छ, फैलन्छ, उत्तिनै घरममा समृद्धि भित्रिन्छ...

चिकित्सक, नर्स तथा औषधि व्यावसायी सहित २८ जनाले पाउने भए राष्ट्रपतिबाट पदक

संविधान दिवसको अवसरमा स्वास्थ्य क्षेत्रका २८ जना व्यक्ति राष्ट्रपतिबाट प्रदान हुने विभिन्न मानपदवी अलंकार तथा पदकबाट विभूषित हुने भएका छन्...

युवाको रगतमा ‘बुढ्यौलीका रोग रोक्ने गुण’

नयाँ अनुसन्धानले युवाहरूको रगतमा उमेरका कारण हुने क्यान्सर, विस्मृति र मुटुसम्बन्धी विभिन्न रोगहरू रोक्न सक्ने गुण भएको सङ्केत गरेको छ।

बच्चाहरुमा देखापर्ने (बालवक्र रोग) केहो ? र यसका कारण तथा रोगथामका उपायहरु

बच्चाहरुमा देखापर्ने (बालवक्र रोग) केहो ? र यसका कारण तथा रोगथामका उपायहरु वालवक्र रोग केटाकेटीहरुमा भिटामिन डी को अभावले गर्दाहुने...

दृष्टि दोष के हो ? चस्माको छनोट कसरी गर्ने, चस्मा प्रयोग गर्ने ब्यक्तिले ध्यानदिनुपर्ने केहि टिप्सहरु :

दृष्टिका ती खराबीहरु, जस्को लागि चश्मा लगाउनु आम कुरा हुन । बच्चाहरुदेखी लिएर बूढाहरु सम्म चश्मा लगाउँछन् । निकट दृष्टि...

नोबेलमा बिकिरण सुरक्षा सम्बन्धि प्रदेश स्तरीय कार्यशाला

अस्पतालका बिकिरणयुक्त उपकरणमा काम गर्ने कर्मचारीहरुको सुरक्षा सम्बन्धि १ नम्बर प्रदेश स्तरीय कार्यशाला बिहिबार बिराटनगरमा सम्पन्न भएको छ । नोबेल...

उपचारमा लापरवाही , अस्पतालमा तोडफोड

उपचारमा लापरवाही भएको भन्दै राजविराजस्थित गजेन्द्रनारायण सिंह सगरमाथा अञ्चल अस्पतालमा तोडफोड भएको छ । आक्रोशित भिडले स्वास्थ्यकर्मीहरु माथि समेत हातपातको...

जापानमा बसेका युवाको सक्रियतामा भिडियो एक्स–रे मेसिन सहयोग

जापानमा बसेका युवाको सक्रियतामा बागलुङको एक स्वास्थ्य चौकीलाई भिडियो एक्स–रे मेसिन सहयोग गरिएको छ । ...

मस्तिष्क विकास गर्ने केही यस्ता ‘स्मार्ट ड्रग्स्’ !

रिटालिन : विशेषगरी गणितीय दिमाग बढाउन र त्यस्ता कुराको खोजका लागि रिटालिन लिने मानिसहरु पनि छन् । यसले गणितका रोचक...

Loading...