मौसमी रुघाखोकी कि स्वाइन् फ्लु ? यसरी पहिचान गरौं

मङ्गलबार, ०८ माघ २०७५

 

जाडोमा रुघाखोकी सताउँछ । रुघाखोकी आफैमा जटिल समस्या होइन । तर, यसले हाम्रो दैनिकीलाई प्रभावित बनाउँछ ।

अहिले कतिपय रुघाखोकीको समस्या झेलिरहेका छन् । यो संक्रमण स्वाइन फ्लु नभएर मौसमी रुघाखोकी हो । एउटा मानिसबाट अर्को मानिसमा सर्ने मौसमी रुघाखोकी कुनै नयाँ रोग नभई श्वास-प्रश्वास प्रणालीमा भाइरसद्वारा लाग्ने तीब्र खाले संक्रामक रोग हो । जाडो मौसम तथा मौसम परिवर्तन हुने वेलामा अघि पछिको भन्दा मौसमी रुखाखोकी सहितको ज्वरो (सिजनल इन्फ्लुएन्जा)बाट प्रभावित बिरामीको संख्या धेरै हुने गर्छ ।

यो रोग एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा खोक्दा वा हाच्छिउ गर्दा सजिलै सर्न सक्छ । यो रोग प्रायः सामान्य रुघाखोकीको रुपमा देखा पर्छ र यी लक्षणहरु केही दिनमा आफैँ हराएर जान्छ । केही मानिसहरुमा भने मौसमी रुघाखोकीकै कारण थप जटिलता उत्पन्न हुनसक्छ ।

बिशेषगरी गर्भवती महिला, ५ वर्ष मूनिका बालबालिका, ६५ वर्ष भन्दा माथिका जेष्ठ नागरिक, रोग प्रतिरोध क्षमता कम भएका व्यक्तिहरु र दीर्घ रोग (जस्तै, मधुमेह, उच्च रक्तचाप, मिर्गौला सम्बन्धि रोग, दम र अन्य श्वास-प्रश्वास सम्बधि दीर्घ रोग, आदि) बाट प्रभावितहरुमा यसको जोखिम बढी हुन्छ र मृत्यु हुने सम्भावना पनि अन्य भन्दा बढी हुन्छ ।

मौसमी रुघाखोकीको परिक्षण जनस्वास्थ्य प्रयोगशाला, टेकु र पाटन स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान, ललितपुरमा निशुल्क हुने गर्छ ।

मौसमी रुघाखोकी लागेमा ३८ डिग्री सेल्सियस् भन्दा बढी ज्वरो आउने, खोकी लाग्ने तथा घाँटी दुख्ने गर्छ । बालबालिकामा वाकवाकी लाग्ने वा वान्ता हुने,पेट मडारिने, झाडा पखाला लाग्ने गर्छ । त्यसबाहेक, हाच्छिउ आउने, नाकबाट पानी बहने वा नाक बन्द हुने, टाउको दुख्ने, मांसपेशी दुख्ने, हाडजोर्नी दुख्ने तथा शरीर आलस्य हुने जस्ता  सामान्य लक्षण देखिने गर्छ ।

मौसमी रुघाखोकीको समस्याबाट बच्न यी उपायहरु अपनाउनु पर्ने स्वास्थ्य सेवा विभाग, इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाले जनाएको छ ।

महाशाखाका  अनुसार राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशाला, टेकुमा ०७५ मंसिर महिना देखी पौष २६ सम्म ३३४ जना बिरामीहरुको घाँटीको -यालको नमुना परिक्षण गरिएकोमा १६८ जना बिरामीहरुमा इन्फ्लुएन्जा प्रमाणित भएको थियो । ती मध्ये १४६ जनामा (इनफ्लुएन्जा ए एचवान्एनवान् पीडीएम ०९), नौ जनामा  इन्फ्एन्जा ए एच ३ र १३ जनामा इन्फ्लुएञ्जा बी प्रमाणित भएको थियोमा एक जनाको गत पौषमा मौसमी रुद्धाखोकीकै कारण उत्पन्न थप जटिलताका कारण मृत्यु भएको इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाले जनाएको छ ।

महाशाखाले यो वर्ष पनि मौसमी रुघाखोकीबाट उत्पन्न जटिलतालाई ध्यानमा राखेर यी उपाय अपनाउन अनुरोध गरेको छ ।

मौसमी रुघाखोकीबाट बच्ने उपायः

-खोक्दा, हाच्छिउँ गर्दा नाक, मुख छोप्ने (सफा रुमाल,कपडा वा पाखुराले)

-सही तरीकाले साबुन पानीले पटक पटक हात धुने ।

-हात नमिलाउने, नमस्कार गर्ने ।

-दुरी कायम गर्ने । (अन्य व्यक्तिसँग कम्तीमा एक वा दुई हात टाढा रहने)

-रोगीलाई बेग्लै वा खुला झ्याल भएको कोठामा राख्ने (सम्भव भएसम्म रोगीलाई अन्य व्यक्ति भन्दा अलग्गै राख्ने )

-आँखा, नाक तथा मुखमा अनावश्क रुपमा हात नलैजाने ।

-जथाभावि  नथुक्ने वा सिंगान नफाल्ने ।

-शंकास्पद रोगी व्यक्तिबाट सकभर टाढै बस्ने ।

-रुघाखोकी लागेका व्यक्तिहरु ३-५ दिन सम्म घरमै आराम गरेर बस्ने ।

-रोगी व्यक्तिलाई पौंष्टिक खाना र प्रशस्त मात्रामा झोलिलो खानेकुरा, भातको माड, दालको रस,तरकारीको रस, गेडागुडीको रस आदि खुवाउने  ।

-चुरोट रक्सी नखाने ।

-दुध चुस्ने उमेरका बच्चाहरुलाई साविक बमोजिम नियमित स्तनपान गराउने ।

-चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीहरुको सल्लाह बिना औषधी नखुवाउने ।

मौसमी रुघाखोकी र स्वाइन फ्लु बीचको फरक

पछिल्लो समय केही सञ्चार माध्यमहरुमा मौसमी रुघाखोकीलाई लिएर भ्रामक समाचार आएको पाइन्छ । धेरैले यसलाई स्वाइन फ्लु भन्ने गरेको पनि पाइन्छ। जबकी स्वाइन फ्लु मौसमी रुघाखोकी भन्दा अलग्लै हुने गरेको इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाले जनाएको छ ।

महाशाखाका अनुसार बंगुर (स्वाइन)बाट मानिसमा सर्ने स्वाइन फ्लु बंगुरबाट मानिसमा विरलै सर्ने गर्छ । यद्यपी, यो रोग अहिलेसम्म नेपालमा देखा परेको छैन । नेपालमा अहिले जुन किसिमको संक्रामक रोग देखिएको छ, त्यसलाई विभिन्न संचारमाध्यमहरुले स्वाइन फ्लु भनेता पनि यो रोग मानिसबाट मानिसमा सर्ने मौसमी रुघाखोकी -सिजनल इनफ्लुएन्जा, इन् लुएञ्जा ए एचवान्एन्वान् पीडीएम ०९)  भएकोले भ्रममा नपर्न समेत महाशाखाले आग्रह गरेको छ ।


To read in your mobile download our android app from google play store. Click Here To Download App

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

छुटाउनु भयो कि?

संघीय सांसद नै मलेसिया कामदार पठाउने भेन्डर हात पार्ने धन्दामा

सत्तारुढ दलका सांसद नै मलेसिया कामदार पठाउने भेन्डर हात पर्ने धन्दामा लागेको पाइएको छ। नौ महिनादेखि बन्द मलेसिया रोजगारी सुचारु...

के अब क्यान्सरको सहज उपचार हुनेछ ?

क्यान्सर, जो चिकित्सा विज्ञानको लागि सबैभन्दा कठिन समस्या हो । अहिलेसम्म जे-जति रोगहरु पैदा भए, ति सबैको उपचार विधि खोजिएको...

फ्राइ चिकेन र माछा धेरै खाने गर्नुभएकाे छ ? हाेसियार !

फ्राइ चिकेन र माछा धेरै खाने गर्नुभएकाे छ ? यदि हुनुहुन्छ भने विचार गर्नुहोस् फ्राइ गरिएको कुखुरा र माछाको मासुले...

फ्याटी लिभर कसरी क्यान्सरको कारण बन्नसक्छ ?

तपाईं मदिरा पिउनुहुन्छ । माछामासुको सौखिन हुनुहुन्छ । तारेको-भुटेको खानेकुरामा लोभ गर्नुहुन्छ । तर, निस्क्रिय बस्नुहुन्छ । त्यसो हो भने...

Loading...