जटिलता गर्भपतनको

बुधबार, ३१ भदौ २०७७

 

निश्चित अवधीभित्रको गर्भपतनलाई कानुनी मान्यता दिइएको छ । गर्भ रहँदा पर्नसक्ने संभावित जटिलतालाई हेरेर यस्तो व्यवस्था गरिएको हो ।

अहिले गर्भपतनका केही विकल्प छन् । त्यसमध्ये आफुलाई अनुकुल विधी अपनाउन सकिन्छ । तर, जथाभावी वा हतारमा गरिने गर्भपतन जोखिमको कारण बन्न सक्छ ।

सन्तानको रहर पुगेपछि वा सन्तानको योजना बनाउनु अघि नै रहने गर्भले खुसी भन्दा बढी तनाव दिन्छ । त्यस्तै अविवाहित अवस्थामा विभिन्न त्रुटीवस् रहने गर्भले पनि थप समस्या निम्त्याउँछ । त्यसैले यस्तो अवस्थामा गर्भपतन एकमात्र उचित विकल्प हुनपुग्छ ।

तर, अज्ञानताका कारण वा लापरवाहीका कारण कतिपय गर्भपतन मृत्युमा बद्लन सक्छ । अर्थात असुरक्षित र अव्यवस्थित गर्भपतनले मृत्युको जोखिम बढाइदिन्छ ।

त्यसो त गर्भपतन आफैमा एक सुरक्षित र उपयुक्त विधी होइन । यो एक अन्तिम विकल्प हो । सुरक्षित र संयमित यौन सम्बन्ध पहिलो सर्त हो । यसका लागि पनि कन्डोम लगायत अस्थायी साधनहरु बढी उपयोगी हुन्छ । अनिच्छित गर्भ रोक्नका लागि यस्ता थुप्रै विधी छन् । यद्यपि बेलाबखत गर्भ रहने आशंका रहन्छ । यस्तो बेला आकस्मिक गर्भनिरोधक चक्की प्रयोग गरेर सुरक्षित रहन सकिन्छ । त्यसपछिको विकल्प मात्र हो, गर्भपतन ।

 

तर केही यस्ता परिस्थिती पनि छन्, जसमा महिलाले विना कुनै अवरोध गर्भपतन गराउन सक्छन् ।

–युवती अथवा महिला जर्बजस्ती कुनै यौन शोषणको शिकार भएकै कारण बच्चालाई जन्म दिन नचाहेमा

– गर्भका कारण महिलाको मानसिक वा शारीरीक स्वास्थ्यमा विपरित असर परेमा

–गर्भमा रहेको शिशु विकलांग भएमा पनि गर्भवती महिलाले विना रोकटोक सुरक्षित गर्भपतन गराउन सक्छ । जसलाई चिकित्सकीय भाषामा मेडिकल टर्मिनेशन अफ प्रेग्नेन्सी (एमटीपी) भनिन्छ ।

 

मेडिकल टर्मिनेशन अफ प्रेग्नेन्सी (एमटीपी)

यो प्रक्रिया अन्तर्गत चिकित्सकहरुको रेखदेखमा गर्भपतन हुने गर्छ । गर्भपतन सबै चिकित्सकले गर्न सक्दैनन् । अनुभवी गाइनाकोलोजिस्ट वा एमटीपी सम्बन्धि तालिम लिएका चिकित्सकहरुले मात्र सुरक्षित गर्भपतन गराउन सक्छन् ।

चिकित्सकको रेखदेखमा गर्भपतन दुई तरीकाले गर्न सकिन्छ ।

 

गर्भपतन गर्ने औषधि

गर्भ कति साताको छ भन्ने कुराको आधारमा औषधिबाट  गर्भपतन हुने गर्छ । गर्भ छ देखि आठ साताको बीचमा छ भने यसलाई औषधीद्धारा पनि हटाउन सकिन्छ ।  तर त्यसको लागि अल्ट्रासाउण्ड जरुरी छ । एमटीपी औषधी चिकित्सकको सल्लाह अनुसार नै दिइने गरिन्छ । यो औषधिले गर्भासयबाट गर्भलाई बाहिर निकाल्छ ।

यसको लागि चिकित्किहरुले औषधि कति समयको अन्तरालमा लिनु पर्छ भन्ने गर्छन् । किनकी हाम्रो सानो लापरवाहीले औषधिको पूरा डोजलाई असर गर्न सक्छ । र, औषधि खाँदैमा मात्र पनि काम सकिदैन । बरु चिकित्सकहरु पछिल्लो अवस्था बुझन्का लागि गर्भपतन गरेको महिलालाई १५ दिन पश्चात्त अल्ट्रासाउण्डका लागि बोलाउने गर्छन् । र, अल्ट्रासाउण्डका क्रममा पाठेघरमा कुनै पदार्थ बाकी रहेको फेला परेमा अघिल्लो प्रक्रिया दोह¥याइन्छ र त्यसलाई शल्यक्रिया बाहिर निकाल्ने गरिन्छ ।

 

शल्यक्रियामा

शल्यक्रियाबाट गर्भपतन गराउँदा महिलालाई बेहोश पारिन्छ । आठ साता भन्दा बढीको गर्भ रहेमा चिकित्सकहरुद्वारा शल्यक्रियामार्फत गर्भपतन गरिन्छ । किनकी आठ साता पश्चात्त औषधिले खासै असर गर्दैन ।

 

चिकित्सकसँग गर्भवतन गराउनु किन फाइदाजनक ?

केमिस्टहरुलाई भित्री स्वास्थ्यबारे जानकारी नहुने हुदाँ जटिलता उत्पन्न हुनसक्छ । त्यसैले, गर्भपतनका लागि केमिस्टबाट औषधी लिनु हानीकारक हुनसक्छ । यसकै कारण ज्यान समेत जोखिममा पर्न सक्छ । कहिलेकाही अत्याधिक रक्तश्रावका कारण अवस्था नियन्त्रण भन्दा बाहिर हुनसक्छ । त्यसैले, गर्भपतन गराउँदा चिकित्सकको सल्लाह विना औषधी सेवन गर्नु स्वास्थ्यका लागि हानीकारक हुनसक्छ ।

 

विशेषगरी, आज्मा तथा रक्तअल्पताका विरामीहरुको हकमा चिकित्सकद्वारा स्वास्थ्य परीक्षण गरेपछि मात्र औषधी दिनु सही हुन्छ कि हुँदैन बताउने गर्छन् । यहाँ सम्मकी शल्यक्रियाका क्रममा कन्सल्र्ट फर्म समेत भराइने गर्छ, जसमा यसको जटिलताबारे सम्पूर्ण जानकारी दिइने गरिन्छ । साथमा शल्यक्रिया गरेको कति दिन पश्चात्त चिकित्सकलाई देखाउनु पर्छ, त्यो पनि भन्ने गरिन्छ । यसले स्वास्थ्य सुरक्षित राख्न मद्दत गर्छ ।

 

गर्भपतन पश्चात्त के के सावधानी अपनाउनु पर्छ ?

–गर्भपतन पश्चात्त केही समयका लागि भारी वस्तु उठाउने, निहुरिने गर्नु हुँदैन ।

–मादक पदार्थको सेवन गर्नु हुँदैन ।

–यो समयमा लामो समय भोकै बस्दा स्वास्थ्यमा प्रतिकुल असर पर्न सक्ने हुदाँ डाइटिङ्ग नगर्ने ।

–तुरुन्तै शारीरिक सम्पर्क गर्दा तुरुन्तै गर्भ वस्ने सम्भावना हुन सक्छ । त्यसैले, गर्भपतन पश्चात्त शारीरिक सम्पर्क गर्नु भन्दा आफूलाई केही समय दिनु उचित हुन्छ ।

–यस्तो समयमा जति पौष्टिक तत्वयुक्त खाना खान सकियो, त्यति नै शरीर फिट रहने गर्छ ।


To read in your mobile download our android app from google play store. Click Here To Download App

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

छुटाउनु भयो कि?

मासिक श्रावअघि नै गर्भ रहेको थाहा हुन्छ ?

दम्पतीबीच नियमित शारीरिक सम्बन्ध भइरहेको अवस्थामा जब श्रीमतीको मासिक श्राव रोकिन्छ, यसलाई गर्भ रहेको सूचक मानिन्छ । सन्तानको योजना बनाइरहेका...

के हो ब्रोनकाइटिस ?

ब्रोनकाइटिसको जोखिममा विशेषगरी बालबालिका ताथ बुढाबुढीलाई हुने गर्छन् । त्यस्तै , धुमपान गर्नेहरुमा पनि ब्रोनकाइटिसको समस्या धेरै हुने गर्छ । ...

बिहान आलस्य महसुस हुन्छ ? यो योगासनले गर्न सक्छ फाइदा

योगका फाइदाहरू असंख्य हुन्छन् । स्वस्थ शरीरको लागि योग, सुन्दर अनुहारको लागि योग, दीर्घरोग नियन्त्रणदेखि फिट रहन पनि योगले फाइदा...

दाम्पत्य सुख : केही त्यागौं, केही स्वीकारौं

भर्खरै मात्र कतिपय वैवाहिक जीवनमा बाँधिएका छन् । विवाहका सुरुवाती दिनहरु जति रोमाञ्चक हुन्छन्, उत्तिनै द्विविधा र असमझदारी पनि ।...

विवादित ओम्नी कालोसूचीमा

सरकारले ओबिसिआई (ओम्नी ग्रुप) लाई कालो सूचीमा राखेको छ। सार्वजनिक खरिद अनुगमन कार्यालयले ओम्नीलाई कालो सूचीमा राखको हो। कार्यालयले ओम्नीलाई...

विदेशबाट आएका नेपालीको ३० दिनसम्म कोरोना बिमा नहुने

विदेशबाट फर्केका नेपालीहरुले कोरोना बिमा गर्न चाहेमा ३० दिन पर्खनु पर्ने भएको छ। बिमा समितिले कोरोना बिमा मापदण्ड संसोधन गर्ने...

शान्ति मिसनका लागि लिबिया जान लागेका सेनामा काेराेना देखिएपछि उडान स्थगित

संयुक्त राष्ट्र संघको आव्हानमा शान्ति मिसनका लागि लिबिया जान लागेका नेपाली सेनाको केही सैनिक जवानहरूमा कोरोना संक्रमण देखिएपछि उडान स्थगित...

खोपको विकास नहुँदासम्म लगाउनै पर्छ मास्क ?

विश्व अहिले कोरोना खोपको प्रतीक्षमा छ । तर यसको खोप तयार नभएसम्म भाइरससँगै बाँच्नुपर्छ भन्ने आवाजहरू समेत आउने गरेको छ...

पेट खराब त दिमाग खराब

दिमागी स्वास्थ्यको पेटसँग खास सम्बन्ध हुन्छ । यो कुरा डिप्रेशनको उपचार गर्नेलाई भन्दा अरु कसलाई थाहा होला ? ब्रिटेनका...

कंगना : एडल्ट फिल्म छाडेर कसरी बनिन् बलिउड क्विन

फिल्मी करियरको पूवार्द्ध कति दुखदायी थियो भन्ने कुरा खुलाउँदै कंगना रनवतले एउटा किस्सा सुनाएकी छिन्, ‘सुरुवाती दिनमा मलाई एउटा फिल्ममा...

मेसी विश्वकै सर्वाधिक कमाउने खेलाडी, शीर्ष १० मा को-को ?

बार्सिलोनाका फरवार्ड लिओनल मेसी विश्वकै सर्वाधिक कमाइ गर्ने खेलाडी बनेका छन् । फोर्ब्सले सार्वजनिक गरेको २०२० को सर्वाधिक कमाइ गर्ने...

लक्षण नभएकाको कोरोना परीक्षण नै नगर्ने निर्णय, फ्रन्टलाइनमा खटिएका स्वास्थ्यकर्मीको पनि नहुने

सरकारले लक्षण नभएकाहरुमा कोरोना भाइरसको संक्रमण रहे नरहेको पत्ता लगाउन गरिने आरटि पिसआर परीक्षण नगर्ने निर्णय गरेको छ। स्वास्थ्य तथा...